Strona główna » Atex » ATEX w biogazowni – strefy zagrożenia wybuchem i dokumentacja

ATEX w biogazowni – strefy zagrożenia wybuchem i dokumentacja

Dlaczego biogazownia wymaga dokumentacji ATEX?

Metan tworzy z powietrzem mieszaninę wybuchową już przy stężeniu 5 procent objętościowych i pozostaje wybuchowy aż do 15 procent. W biogazowni ten zakres nie jest scenariuszem awaryjnym, tylko normalnym stanem wnętrza komory fermentacyjnej – dlatego załącznik do rozporządzenia klasyfikuje ją jako strefę 0, czyli najwyższą kategorię zagrożenia, w której atmosfera wybuchowa występuje stale lub przez długie okresy.

Druga różnica wobec typowych obiektów paliwowych dotyczy kierunku, w którym ucieka gaz. Biogaz jest lżejszy od powietrza, więc gromadzi się w górnych partiach pomieszczeń, pod przekryciami i w kopułach membranowych – odwrotnie niż propan-butan czy opary benzyny, które spływają do zagłębień. Z tego powodu strefa wokół przewodu wydmuchowego sięga aż 10 m w górę, a tylko 1 m w dół.

Do tego dochodzi siarkowodór. Jest palny, a przy tym silnie toksyczny, i to on decyduje o warunkach wejścia do węzła odsiarczania oraz o zakresie prac w przestrzeniach zamkniętych. Ocena ryzyka, która pomija H₂S, nie opisuje rzeczywistych warunków pracy na instalacji.

Kluczowe rozróżnienie: rozporządzenie o budowlach rolniczych obejmuje biogazownie rolnicze. Instalacje utylizacyjne, komunalne i te przy oczyszczalniach ścieków wymagają wyznaczenia stref indywidualnie, zgodnie z Polskimi Normami z serii PN-EN 60079.

Jak FIREDOM przygotowuje dokumentację ATEX dla biogazowni? Zaczynamy od wizji lokalnej i przejścia całej ścieżki gazu – od podajnika substratu, przez komory fermentacyjne i zbiornik, po węzeł odsiarczania, agregat kogeneracyjny i pochodnię awaryjną. Bez tego strefy wyznaczone z samego rzutu rozmijają się z tym, jak instalacja pracuje w rzeczywistości.

Napisz do nas lub zadzwoń – po krótkiej rozmowie o instalacji podamy zakres i termin.

ATEX w biogazowni
Opublikowano na Google Google
Jan Przybysz profile picture
Jan Przybysz
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Bardzo polecam! Świetny kontakt i doradztwo nie tylko w sprawach bezpieczeństwa pożarowego ale i szkoleń BHP
Opublikowano na Google Google
Małgorzata Wilczyńska profile picture
Małgorzata Wilczyńska
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Trening ochrony przeciwpożarowej w naszej firmie był na najwyższym poziomie, część teoretyczna ku naszemu zdziwieniu była bardzo ciekawa oparta na wielu ciekawych filmach pokazujących sytuacje pożarowe. Natomiast część praktyczna przeszła nasze najśmielsze oczekiwania, było edukacyjnie, praktycznie i ekstremalnie!!!! Na długo nie zapomnimy tego szkolenia :))) Bardzo dziękujemy i do następnego :D
Opublikowano na Google Google
Sebastian Ostrowski profile picture
Sebastian Ostrowski
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Pełen profesjonalizm. Kompleksowa obsługa, jakość na najwyższym poziomie. Dodatkowo Pan Dominik jest niewyobrażalnie miłą osobą z bogatym doświadczeniem i ogromną wiedzą w branży. Zdecydowanie polecam!
Opublikowano na Google Google
E profile picture
E
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Pan Dominik to człowiek bardzo konkretny! Świetnie się z nim współpracuje. Pozdrawiam
Opublikowano na Google Google
Arek Ciechaniak profile picture
Arek Ciechaniak
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Kompleksowa obsługa urządzeń ppoż w naszej firmie przebiegła bardzo sprawnie. Dodatkowo szkolenie wszystkich pracowników przez Pana Dominika przeprowadzone było profesjonalnie i ciekawie, co nieczęsto się zdarza. Możemy z czystym sumieniem polecić korzystanie z usług FIREDOM
Opublikowano na Google Google
Piotr Kucharczyk profile picture
Piotr Kucharczyk
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Wykształcony, rzetelny fachowiec, mówi jak jest i bez ogródek, a to jest potrzebne w tej branży. Polecam !!!
Opublikowano na Google Google
Monika Bobińska profile picture
Monika Bobińska
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Współpraca z Panem Dominikiem przebiegła pomyślnie. Pełen profesjonalizm. Szkolenia prowadzone są ciekawie. Polecam.
Potwierdzono przez: Trustindex
Zweryfikowana odznaka Trustindex to Uniwersalny Symbol Zaufania. Tylko najlepsze firmy mogą uzyskać zweryfikowaną odznakę z oceną powyżej 4.5, na podstawie opinii klientów z ostatnich 12 miesięcy. Przeczytaj więcej

Często zadawane pytania – ATEX w biogazowni

Tak. Dla biogazowni rolniczej obowiązek wynika wprost z §42 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 stycznia 2023 r., które nakazuje sporządzenie oceny w budowlach rolniczych z materiałami mogącymi wytworzyć mieszaniny wybuchowe i na terenach do nich przyległych. Dla instalacji nierolniczych – utylizacyjnych, komunalnych, przy oczyszczalniach – podstawą jest §37 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r. Zakres opracowania jest w obu przypadkach zbliżony, ale sposób wyznaczania stref już nie.

Nie zawsze. Domyślnie całe pomieszczenie sprężarek biogazu rolniczego stanowi strefę 1, ale jeżeli wyposażono je w eksplozymetry i wentylację mechaniczną awaryjną, strefa 1 ogranicza się do 0,5 m wokół możliwych źródeł wydzielania. Analogicznie działa to przy filtrach – w pomieszczeniu z eksplozymetrami i wentylacją awaryjną strefy nie wyznacza się. To rozwiązanie, które realnie obniża koszt doboru urządzeń.

To dwa niezależne pojęcia i częste źródło pomyłek. Strefa bezpieczeństwa to obszar wokół instalacji, który należy ogrodzić i oznakować – jej szerokość zależy od łącznej pojemności komór i zbiorników (§43). Strefa zagrożenia wybuchem to klasyfikacja przestrzeni według prawdopodobieństwa wystąpienia atmosfery wybuchowej, decydująca o doborze urządzeń. Ogrodzona strefa bezpieczeństwa nie zwalnia z wyznaczenia stref 0, 1 i 2.

Nieprzestrzeganie przepisów BHP jest wykroczeniem zagrożonym karą grzywny od 2000 zł do 60 000 zł (art. 283 §1 Kodeksu pracy w brzmieniu obowiązującym od 8 lipca 2026 r.). Przy bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia inspektor pracy może nakazać wstrzymanie prac. Przy instalacji, która pracuje w ruchu ciągłym, przestój bywa kosztowniejszy niż sama grzywna – wsad w komorze nie zaczeka na uzupełnienie dokumentacji.

Zależy od łącznej pojemności komór fermentacyjnych i zbiorników biogazu, mierzonej od zewnętrznych krawędzi skrajnych budowli instalacji: do 350 m³ – co najmniej 3 m, ponad 350 do 700 m³ – co najmniej 5 m, ponad 700 m³ – co najmniej 8 m. Strefę trzeba oddzielić ogrodzeniem o wysokości minimum 1,5 m i oznakować tablicami ostrzegawczymi o treści wskazanej w rozporządzeniu.

Dokument zabezpieczenia przed wybuchem aktualizuje się niezwłocznie, gdy miejsce pracy, znajdujące się w nim urządzenia lub organizacja pracy zostały poddane zmianom mogącym wpłynąć na wynik oceny ryzyka (§7 ust. 2 rozporządzenia MG z 8 lipca 2010 r.). W biogazowni taką zmianą jest rozbudowa o kolejną komorę, wymiana membrany zbiornika, montaż instalacji uzdatniania do biometanu, zmiana substratu wpływająca na skład biogazu albo przebudowa węzła odsiarczania.

Wokół zaworów bezpieczeństwa załącznik wyznacza strefę 1 o zasięgu 5 m. Wokół przewodów odpowietrzających i wydmuchowych jest to strefa 1 o promieniu 5 m, przy czym 1 m w dół i 10 m w górę – zasięg pionowy wynika z tego, że biogaz jest lżejszy od powietrza i unosi się. Ten wymiar w górę bywa pomijany przy planowaniu pomostów obsługowych i oświetlenia.

Stan prawny na: 4 sierpnia 2026 r.