Strona główna » Atex » ATEX na stacji paliw – strefy zagrożenia wybuchem i dokumentacja

ATEX na stacji paliw – strefy zagrożenia wybuchem i dokumentacja

Każda stacja paliw płynnych i gazu płynnego pracuje z substancjami tworzącymi atmosferę wybuchową, więc musi mieć wyznaczone strefy zagrożenia wybuchem i naniesione je na plany obiektu. Obowiązek wynika z §37 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r. i spoczywa na inwestorze, projektancie lub użytkowniku decydującym o procesie technologicznym. Pracodawca prowadzący stację sporządza dodatkowo dokument zabezpieczenia przed wybuchem – przed udostępnieniem miejsca pracy.

Napisz wiadomość

Zadzwoń: 782 336 682

Dyrektywa ATEX

Firedom

Dlaczego stacja paliw wymaga dokumentacji ATEX?

Na stacji paliw zagrożenie nie bierze się z paliwa w zbiorniku, tylko z jego oparów. Benzyna paruje w temperaturze otoczenia, a mieszanina jej par z powietrzem zapala się od iskry o energii mniejszej niż ta, którą potrafi wytworzyć ładunek elektrostatyczny zgromadzony na ubraniu.

Dlatego przepisy nie ogradzają całego obiektu jedną strefą, tylko wskazują punkty, w których opary realnie się wydostają: przewody oddechowe zbiorników, właz cysterny podczas spustu, przyłącza spustowe, studzienki i zagłębienia pod odmierzaczami.
Obowiązek dotyczy również stacji zakładowych i kontenerowych – także tych, na które nie wjeżdża żaden klient zewnętrzny.



Często zadawane pytania – ATEX na stacjach paliw

Tak. Ocenę sporządza się w obiektach i na terenach przyległych, gdzie prowadzone są procesy z użyciem materiałów mogących wytworzyć mieszaniny wybuchowe lub gdzie takie materiały są magazynowane (§37 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r.). Stacja paliw spełnia oba warunki jednocześnie. Obowiązek dotyczy również stacji zakładowych i kontenerowych, także tych niedostępnych dla klientów zewnętrznych.

Ocena zagrożenia wybuchem to opracowanie przeciwpożarowe – wskazuje pomieszczenia zagrożone wybuchem, wyznacza strefy i przedstawia je na planach sytuacyjnych. Dokument zabezpieczenia przed wybuchem to opracowanie z zakresu BHP – opisuje środki ochronne, zawiera oświadczenia pracodawcy i terminy przeglądów. Za pierwszy odpowiada inwestor, projektant lub użytkownik decydujący o procesie, za drugi – pracodawca. Na stacji paliw potrzebne są oba.

Minimalne wymiary określa załącznik do rozporządzenia Ministra Gospodarki z 21 listopada 2005 r. Dla zbiornika podziemnego jest to strefa 2 w promieniu 1,5 m od wlotu przewodu oddechowego, dla studzienki zlewowej – strefa 2 w promieniu 1 m od osi przewodu spustowego, a dla odmierzacza paliw – strefa 1 wewnątrz części hydraulicznej i w zagłębieniu pod nim. To wartości minimalne, nie docelowe.

Dokument zabezpieczenia przed wybuchem aktualizuje się niezwłocznie, gdy miejsce pracy, znajdujące się w nim urządzenia lub organizacja pracy zostały poddane zmianom mogącym wpłynąć na wynik oceny ryzyka (§7 ust. 2 rozporządzenia MG z 8 lipca 2010 r.). W praktyce to wymiana lub przesunięcie odmierzacza, dobudowa modułu LPG, przebudowa zbiorników albo zmiana sposobu rozładunku cysterny.

Nieprzestrzeganie przepisów BHP jest wykroczeniem zagrożonym karą grzywny od 2000 zł do 60 000 zł (art. 283 §1 Kodeksu pracy w brzmieniu obowiązującym od 8 lipca 2026 r.). Przy bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia inspektor pracy może nakazać wstrzymanie prac. Osobne ryzyko to spór z ubezpieczycielem po szkodzie – brak wymaganej dokumentacji bywa podstawą do odmowy wypłaty odszkodowania.

Nie osobnej, ale szerszej. Gaz płynny ma własne strefy wskazane w załączniku do rozporządzenia – m.in. dla odmierzacza gazu płynnego, magazynu butli i zbiornika naziemnego – i inne właściwości niż opary benzyny, bo jest cięższy od powietrza i gromadzi się w zagłębieniach. Dokumentacja obejmuje oba układy, ale klasyfikację stref prowadzi się dla nich odrębnie.

Tak. Przepis dopuszcza przyjęcie innych wymiarów stref, jeżeli uzasadniają je zastosowane rozwiązania techniczne, na przykład systemy odzysku oparów. Wymaga to jednak wykazania zgodności z przepisami ochrony przeciwpożarowej i Polskimi Normami, a nie samej deklaracji. Dla urządzeń niewymienionych w załączniku zasięg ustala się indywidualnie na podstawie norm.

Stan prawny na: 4 sierpnia 2026 r.

Baza wiedzy

zobacz wszystkie wpisy