Strona główna » Atex » ATEX w lakierni – strefy zagrożenia wybuchem i dokumentacja

ATEX w lakierni – strefy zagrożenia wybuchem i dokumentacja

Dlaczego lakiernia wymaga dokumentacji ATEX?

Najczęstsze nieporozumienie dotyczy kabiny. Deklaracja zgodności, znak CE i zgodność z PN-EN 16985 potwierdzają bezpieczeństwo urządzenia, nie obiektu. Kabina jest wyposażeniem pomieszczenia – obowiązek oceny zostaje po stronie użytkownika decydującego o procesie.

Bezpieczeństwo w kabinie opiera się na jednym założeniu: że wentylacja utrzyma stężenie oparów poniżej 25% dolnej granicy wybuchowości w lakierniach manualnych i poniżej 50% DGW w automatycznych i proszkowych. To wartości dla kabiny sprawnej i czystej – zatkany filtr albo obniżona wydajność wentylatora wywracają je w ciągu jednej zmiany.

Technologia przesądza o rodzaju stref. Lakierowanie mokre daje strefy gazowe 0, 1 i 2 – w kabinie, mieszalni i magazynie, gdzie większość rozcieńczalników ma temperaturę zapłonu poniżej 21°C. Malowanie proszkowe daje strefy pyłowe 20, 21 i 22. Urządzenie dopuszczone do strefy gazowej nie jest automatycznie dopuszczone do pyłowej.

Dwa miejsca wypadają z dokumentacji najczęściej: strona czysta filtra i kanały wyrzutowe, bo nieszczelny wkład przenosi farbę proszkową do przestrzeni uznanej za czystą, a stamtąd do hali. Drugie to faza suszenia – rozpuszczalniki odparowują długo po zakończeniu natrysku, a ryzyka suszenia PN-EN 16985 nie obejmuje.

W lakierniach zaczynamy od kart charakterystyki i rzeczywistej wydajności wentylacji. To one przesądzają, czy strefa zamknie się w obrysie kabiny, czy obejmie także halę.

Prześlij karty charakterystyki lakierów i dane wentylacji kabiny – wycenimy dokumentację i podamy termin.

ATEX lakiernia
Opublikowano na Google Google
Jan Przybysz profile picture
Jan Przybysz
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Bardzo polecam! Świetny kontakt i doradztwo nie tylko w sprawach bezpieczeństwa pożarowego ale i szkoleń BHP
Opublikowano na Google Google
Małgorzata Wilczyńska profile picture
Małgorzata Wilczyńska
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Trening ochrony przeciwpożarowej w naszej firmie był na najwyższym poziomie, część teoretyczna ku naszemu zdziwieniu była bardzo ciekawa oparta na wielu ciekawych filmach pokazujących sytuacje pożarowe. Natomiast część praktyczna przeszła nasze najśmielsze oczekiwania, było edukacyjnie, praktycznie i ekstremalnie!!!! Na długo nie zapomnimy tego szkolenia :))) Bardzo dziękujemy i do następnego :D
Opublikowano na Google Google
Sebastian Ostrowski profile picture
Sebastian Ostrowski
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Pełen profesjonalizm. Kompleksowa obsługa, jakość na najwyższym poziomie. Dodatkowo Pan Dominik jest niewyobrażalnie miłą osobą z bogatym doświadczeniem i ogromną wiedzą w branży. Zdecydowanie polecam!
Opublikowano na Google Google
E profile picture
E
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Pan Dominik to człowiek bardzo konkretny! Świetnie się z nim współpracuje. Pozdrawiam
Opublikowano na Google Google
Arek Ciechaniak profile picture
Arek Ciechaniak
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Kompleksowa obsługa urządzeń ppoż w naszej firmie przebiegła bardzo sprawnie. Dodatkowo szkolenie wszystkich pracowników przez Pana Dominika przeprowadzone było profesjonalnie i ciekawie, co nieczęsto się zdarza. Możemy z czystym sumieniem polecić korzystanie z usług FIREDOM
Opublikowano na Google Google
Piotr Kucharczyk profile picture
Piotr Kucharczyk
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Wykształcony, rzetelny fachowiec, mówi jak jest i bez ogródek, a to jest potrzebne w tej branży. Polecam !!!
Opublikowano na Google Google
Monika Bobińska profile picture
Monika Bobińska
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Współpraca z Panem Dominikiem przebiegła pomyślnie. Pełen profesjonalizm. Szkolenia prowadzone są ciekawie. Polecam.
Potwierdzono przez: Trustindex
Zweryfikowana odznaka Trustindex to Uniwersalny Symbol Zaufania. Tylko najlepsze firmy mogą uzyskać zweryfikowaną odznakę z oceną powyżej 4.5, na podstawie opinii klientów z ostatnich 12 miesięcy. Przeczytaj więcej

Często zadawane pytania – ATEX w lakierni

Nie. Deklaracja zgodności i znak CE potwierdzają bezpieczeństwo samego urządzenia, a nie obiektu, w którym ono stoi. Ocena zagrożenia wybuchem dotyczy pomieszczenia i terenu, a obowiązek jej sporządzenia spoczywa na inwestorze, projektancie lub użytkowniku decydującym o procesie technologicznym (§37 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r.). Renoma producenta kabiny nie zmienia tu niczego – kabina jest wyposażeniem lakierni, nie zastępstwem dokumentacji.

Tak, i to jako osobne zagrożenie. Rozpuszczalniki odparowują z powłoki jeszcze długo po zakończeniu natrysku, a w fazie suszenia dochodzi do tego podwyższona temperatura. PN-EN 16985 nie obejmuje ryzyka związanego z suszeniem w kabinach lakierniczo-suszarniczych – reguluje je odrębna norma EN 1539. Dokumentacja musi więc opisywać kabinę w obu trybach pracy.

PN-EN 16985 wymaga, aby wentylacja utrzymywała stężenie substancji palnej poniżej 25% dolnej granicy wybuchowości w lakierniach manualnych natryskowych i poniżej 50% DGW w lakierniach automatycznych i proszkowych. To jednak wartości projektowe, przyjęte dla kabiny sprawnej i czystej. Zatkane filtry, zużyta mata podłogowa albo obniżona wydajność wentylatora zmieniają ten obraz w ciągu jednej zmiany.

Zwykle tak. Większość rozcieńczalników stosowanych w lakiernictwie to ciecze o temperaturze zapłonu poniżej 21°C, czyli parujące w temperaturze pomieszczenia. Strefę wyznacza się, jeżeli może w nim wystąpić mieszanina wybuchowa o objętości co najmniej 0,01 m³ w zwartej przestrzeni, co przy otwieraniu i przelewaniu pojemników zdarza się szybciej, niż zakłada większość zakładów. Osobno ocenia się, czy pomieszczenie jest zagrożone wybuchem – kryterium jest przyrost ciśnienia powyżej 5 kPa.

Lakierowanie mokre daje strefy gazowe 0, 1 i 2 – od oparów rozpuszczalników w kabinie, przez mieszalnię, po magazyn wyrobów lakierowych. Malowanie proszkowe daje strefy pyłowe 20, 21 i 22 – wewnątrz kabiny wyciągowej, cyklonu, filtra odpylającego, zbiornika proszku i stołu wibracyjnego. Wymagania wobec urządzeń są w obu przypadkach inne, a urządzenie dopuszczone do strefy gazowej nie jest automatycznie dopuszczone do pyłowej.

W lakierniach mokrych dominują wyładowania elektrostatyczne – przy natrysku elektrostatycznym wysokie napięcie jest częścią technologii, a nieuziemiony detal, wózek albo element konstrukcji staje się gromadzącą ładunek elektrodą. W lakierniach proszkowych dochodzą do tego złogi farby na elementach mocujących układu transportującego, które przerywają ciągłość uziemienia. Kolejne źródła to urządzenia elektryczne bez wymaganego wykonania przeciwwybuchowego i gorące powierzchnie w strefie suszenia.

Bo „czysta” jest tylko przy sprawnych wkładach. Nieszczelny wkład filtracyjny przenosi farbę proszkową do części uznanej za czystą, a stamtąd kanałami do hali – czyli do przestrzeni, dla której nikt stref nie wyznaczał. To jedna z najczęściej pomijanych rzeczy w dokumentacji lakierni proszkowych i powód, dla którego warto rozważyć wyprowadzenie kanałów wyrzutowych poza budynek.

Nieprzestrzeganie przepisów BHP jest wykroczeniem zagrożonym karą grzywny od 2000 zł do 60 000 zł (art. 283 §1 Kodeksu pracy w brzmieniu obowiązującym od 8 lipca 2026 r.), a przy bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia inspektor pracy może nakazać wstrzymanie prac. W lakierniach usługowych dochodzi jeszcze jedno ryzyko: brak wymaganej dokumentacji bywa podstawą do odmowy wypłaty odszkodowania po pożarze, a szkody obejmują wtedy również powierzone pojazdy lub detale klientów.

Stan prawny na: 4 sierpnia 2026 r.