Strona główna » Atex » ATEX w stolarni – strefy zagrożenia wybuchem pyłu drzewnego

ATEX w stolarni – strefy zagrożenia wybuchem pyłu drzewnego

Dlaczego stolarnia wymaga dokumentacji ATEX?

Lite drewno pali się powoli. Ten sam materiał w postaci pyłu spala się w ułamku sekundy i wytwarza falę ciśnienia – do zapłonu wystarcza iskra od gwoździa, który trafił do odciągu razem z deską.

Próg formalny jest niski: strefę wyznacza się już wtedy, gdy w pomieszczeniu może wystąpić mieszanina wybuchowa o objętości co najmniej 0,01 m³ w zwartej przestrzeni. Wnętrze cyklonu czy kontenera na trociny przekracza tę wartość wielokrotnie – wielkość zakładu nie zwalnia z obowiązku.

Przy pyłach dochodzi zjawisko, którego nie ma przy gazach. Wybuch w filtrze podrywa pył zalegający na konstrukcji hali, belkach i lampach, tworząc obłok w całej kubaturze – i ten wybuch wtórny bywa groźniejszy od pierwotnego. Dlatego usuwanie pyłu to środek ochrony przeciwwybuchowej, a nie sprzątanie.

Dla pyłu drzewnego nie ma gotowej tabeli zasięgów – strefy 20, 21 i 22 wyznacza się indywidualnie według PN-EN 60079-10-2. O zasięgu decydują rozdrobnienie pyłu, wilgotność drewna, wydajność i szczelność odciągu, więc dwie stolarnie o identycznym parku maszynowym mogą mieć zupełnie inne rysunki stref.

Klasyfikację zaczynamy od instalacji odpylającej, bo to ona przesądza o wszystkim pozostałym. Uszczelnienie kanałów i detekcja iskier potrafią ograniczyć strefy bardziej niż jakakolwiek zmiana w hali.

Prześlij schemat instalacji odpylającej – odpowiemy, co obejmie dokumentacja i ile potrwa.

ATEX - stolarnia
Opublikowano na Google Google
Jan Przybysz profile picture
Jan Przybysz
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Bardzo polecam! Świetny kontakt i doradztwo nie tylko w sprawach bezpieczeństwa pożarowego ale i szkoleń BHP
Opublikowano na Google Google
Małgorzata Wilczyńska profile picture
Małgorzata Wilczyńska
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Trening ochrony przeciwpożarowej w naszej firmie był na najwyższym poziomie, część teoretyczna ku naszemu zdziwieniu była bardzo ciekawa oparta na wielu ciekawych filmach pokazujących sytuacje pożarowe. Natomiast część praktyczna przeszła nasze najśmielsze oczekiwania, było edukacyjnie, praktycznie i ekstremalnie!!!! Na długo nie zapomnimy tego szkolenia :))) Bardzo dziękujemy i do następnego :D
Opublikowano na Google Google
Sebastian Ostrowski profile picture
Sebastian Ostrowski
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Pełen profesjonalizm. Kompleksowa obsługa, jakość na najwyższym poziomie. Dodatkowo Pan Dominik jest niewyobrażalnie miłą osobą z bogatym doświadczeniem i ogromną wiedzą w branży. Zdecydowanie polecam!
Opublikowano na Google Google
E profile picture
E
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Pan Dominik to człowiek bardzo konkretny! Świetnie się z nim współpracuje. Pozdrawiam
Opublikowano na Google Google
Arek Ciechaniak profile picture
Arek Ciechaniak
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Kompleksowa obsługa urządzeń ppoż w naszej firmie przebiegła bardzo sprawnie. Dodatkowo szkolenie wszystkich pracowników przez Pana Dominika przeprowadzone było profesjonalnie i ciekawie, co nieczęsto się zdarza. Możemy z czystym sumieniem polecić korzystanie z usług FIREDOM
Opublikowano na Google Google
Piotr Kucharczyk profile picture
Piotr Kucharczyk
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Wykształcony, rzetelny fachowiec, mówi jak jest i bez ogródek, a to jest potrzebne w tej branży. Polecam !!!
Opublikowano na Google Google
Monika Bobińska profile picture
Monika Bobińska
Google star 1Google star 2Google star 3Google star 4Google star 5Trustindex sprawdza, czy pierwotnym źródłem recenzji jest Google.
Współpraca z Panem Dominikiem przebiegła pomyślnie. Pełen profesjonalizm. Szkolenia prowadzone są ciekawie. Polecam.
Potwierdzono przez: Trustindex
Zweryfikowana odznaka Trustindex to Uniwersalny Symbol Zaufania. Tylko najlepsze firmy mogą uzyskać zweryfikowaną odznakę z oceną powyżej 4.5, na podstawie opinii klientów z ostatnich 12 miesięcy. Przeczytaj więcej

Często zadawane pytania – ATEX w stolarni

Decyduje ilość pyłu, nie wielkość zakładu. Strefę zagrożenia wybuchem wyznacza się w pomieszczeniu, jeżeli może w nim wystąpić mieszanina wybuchowa o objętości co najmniej 0,01 m³ w zwartej przestrzeni (§37 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r.). Wnętrze zbiornika na trociny, filtra czy cyklonu przekracza ten próg w każdej stolarni z instalacją odciągową. Odrębnie ocenia się, czy całe pomieszczenie jest pomieszczeniem zagrożonym wybuchem – tu kryterium jest przyrost ciśnienia powyżej 5 kPa.

Najczęstszym źródłem jest iskra mechaniczna – od gwoździa, wkrętu lub kamienia, który trafił do odciągu razem z materiałem, albo od przegrzanego łożyska czy tępego narzędzia. Dlatego w kanałach odciągowych stosuje się detekcję i gaszenie iskier, zanim dotrą one do filtra. Kolejne źródła to wyładowania elektrostatyczne na nieuziemionych elementach instalacji, gorące powierzchnie i urządzenia elektryczne bez wymaganego wykonania przeciwwybuchowego.

Bo zasięg zależy od parametrów konkretnego pyłu i konkretnej instalacji: rozdrobnienia, wilgotności drewna, wydajności odciągu, szczelności połączeń i tego, ile pyłu zalega na powierzchniach. Ustawodawca podał gotowe wymiary dla stacji paliw i biogazowni rolniczych, ale dla pyłów odsyła do Polskich Norm – strefy 20, 21 i 22 wyznacza się indywidualnie, w oparciu o PN-EN 60079-10-2. Dlatego dwie stolarnie o podobnym parku maszynowym mogą mieć zupełnie inne rysunki stref.

Nie osobna, ale obejmująca dwa rodzaje atmosfery wybuchowej naraz. Obróbka daje strefy pyłowe 20, 21 i 22, a lakierowanie i magazynowanie rozpuszczalników – strefy gazowe 0, 1 i 2. Wymagania wobec urządzeń są w obu przypadkach inne, a w kabinie lakierniczej strefy potrafią się nakładać. Dokumentacja musi to rozdzielić, inaczej dobór urządzeń będzie błędny w jedną albo w drugą stronę.

Wybuch pierwotny – zwykle wewnątrz filtra, cyklonu lub zbiornika – wytwarza falę ciśnienia, która podrywa pył zalegający na konstrukcji, belkach, lampach i maszynach. Poderwana warstwa tworzy obłok w całej hali i zapala się od pierwszego wybuchu. Skutki wybuchu wtórnego są zwykle dużo poważniejsze, bo obejmuje on całą kubaturę zakładu. Z tego powodu w stolarni sprzątanie zalegającego pyłu jest środkiem ochrony przeciwwybuchowej, a nie kwestią porządku.

Nie, to dwa odrębne reżimy, choć dotyczą tego samego pyłu. Pomiary na stanowiskach pracy odnoszą się do zdrowia – NDS dla frakcji wdychalnej pyłów drewna wynosi 2 mg/m³ od 18 stycznia 2023 r., a pyły drewna są klasyfikowane jako czynnik rakotwórczy. Dokumentacja ATEX odnosi się do wybuchowości i doboru urządzeń. Zakład prowadzący obróbkę drewna ma oba obowiązki równolegle i kontrola PIP sprawdza je niezależnie od siebie.

Nieprzestrzeganie przepisów BHP jest wykroczeniem zagrożonym karą grzywny od 2000 zł do 60 000 zł (art. 283 §1 Kodeksu pracy w brzmieniu obowiązującym od 8 lipca 2026 r.). Przy bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia inspektor pracy może nakazać wstrzymanie prac – w praktyce oznacza to zatrzymanie odciągu, a więc i całej produkcji. Osobne ryzyko dotyczy ubezpieczenia: po pożarze lub wybuchu brak wymaganej dokumentacji bywa podstawą do odmowy wypłaty odszkodowania.

Wnętrza urządzeń instalacji odpylającej – filtra, cyklonu, zbiornika lub kontenera na trociny oraz rurociągów transportu pneumatycznego – to typowo strefa 20. Bezpośrednie otoczenie punktów zrzutu, śluz i miejsc opróżniania to najczęściej strefa 21, a przestrzenie wokół nieszczelności, połączeń i miejsc okresowego zalegania pyłu – strefa 22. Klasyfikację zawsze potwierdza się na obiekcie, bo o zasięgu decyduje stan techniczny instalacji.

Stan prawny na: 4 sierpnia 2026 r.